Türkiye’den Rusya’ya İhraç Edilen Mallar

Rusya Federasyonu’na olan ihracatımız 1992-1997 yılları arasında hızla artarak Türkiye aleyhine gelişen dış ticaret dengesinin nispeten iyileşmesini sağlamış, ancak bu olumlu gelişme Ağustos 1998 krizi ile tersine çevrilmiştir. Sözkonusu ülkeye yönelik 1998 yılı ihracatımız, 1997 yılına göre %34,4 oranında azalarak 1.347 milyon dolar olarak gerçekleşmiştir. İhracatımızdaki düşüş 1999 yılında da devam etmiş ve aynı dönemdeki ihracatımız ise bir önceki yıla göre %56,4 oranında azalarak 586.5 milyon dolar olmuştur. İhracattaki düşüşün nedeni, Rusya’da Ağustos 1998 yılında ortaya çıkan ekonomik kriz ve devalüasyonu müteakiben Rus tüketicilerin satın alma gücündeki azalma nedeniyle ithal mallara yönelik talebin daralmasıdır.
2000 yılı dış ticaret verileri dikkate alındığında, sözkonusu dönemde ihracattaki düşüşün durduğu ve 2000 yılındaki ihracatımızın bir önceki yılın aynı dönemine göre %8,9 oranında artarak 643.9 milyon $ dolar olarak gerçekleştiğini görmekteyiz.
2001-2002-2003 yıllarında da sözkonusu ülkeye olan ihracatımızdaki artışın devam ettiği görülmektedir. Sözkonusu ülkeye 2002 yılında ihracatımız, bir önceki yıla göre % 26,8 oranında artarak 1.172 milyon $ olmuştur. 2003 yılında ihracatımız ise 2002 yılına göre % 16,6 oranında artarak 1.368 milyon $ olarak gerçekleşmiştir. 2004 (Ocak-Ağustos) döneminde ise ihracatımız 1.118 milyon $ olmuştur.
Rusya Federasyonu’na yönelik ihraç kalemlerimize baktığımızda, önemli kalemleri tekstil ve konfeksiyon ürünleri, deri giyim, ayakkabı, otomotiv ve otomotov yan sanayi ürünleri, demir-çelik ürünleri, narenciye,taze sebze ve meyvalar, temizlik maddeleri ve tütün oluşturmaktadır.
Diğer taraftan, Rusya Federasyonu tarafından ihraç ürünlerimizin ülkeye girişine getirilen bir kolaylık, ülkemizin ithalatta uygulanan ülke preferans sistemine dahil edilmesidir. Sovyet döneminden beri (1974) uygulanan bu sistem, 1992 yılında tekrar düzenlenmiş ve ülkemiz, gelişmekte olan ülkeler statüsünde mütalaa edilerek, Rusya Federasyonu’na ihraç edilecek Türk mallarının %25 oranında gümrük vergisi indirimi ile ülkeye girmesine imkan sağlanmıştır (GSP).Ancak, sözkonusu ülke, ithalatta uyguladığı Genel Preferanslar Sistemine dahil madde gruplarında bir azaltmaya gitmiştir. Bu uygulama ile ülkemizin belli başlı ihraç ürünlerinden tekstil, deri eşya, şekerleme mamülleri, makarna, temizlik maddeleri, bisküviler liste dışında kalmıştır.
Kaynak: igeme

Kobifinans

Rusya’da Perakende Sektörüne Girmek İsteyen Türk Firmaları Nelere Dikkat Etmeli?

Her geçen gün daha fazla seçenekle karşılaşan Rus tüketicisi giderek daha fazla bilgiye sahip oluyor. Moskova ve St. Petersburg gibi büyük şehirlerde bu bilincin daha çok yerleştiği ve tüketicilerin yarısından fazlasının özellikle modern perakende merkezlerini tercih ettiği görülüyor.
AC Nielsen’ın yaptığı araştırmalara göre, Rus tüketicisinin, marka olarak perakendecinin adının yer aldığı “private label” ürünleri tanıma oranı da giderek artıyor. Araştırmaya katılanların yüzde 55’inin bu tür ürünleri bildikleri ve bunların da yüzde 30’unun son bir ay içinde “private label” ürün satın aldıkları görülüyor.
Raporda yer alan bilgilerin ışığında şunlar söylenebilir: Son yıllarda çokuluslu ve yerel sermayenin ilgisini çekmekte göstermiş olduğu başarıya rağmen ülkenin yüzölçümü ve nüfusuna oranla yeterince gelişmemiş olduğu görülen Rusya perakende sektörünün, eğitim seviyesi yüksek ve giderek daha da bilinçlenen Rus tüketicisinin taleplerine henüz cevap veremediği, bu nedenle de pek çok fırsatı barındırdığı düşünülüyor. Bu çerçevede, pazara yakınlık gibi önemli avantajlara sahip Türk markalarının gıda, dayanıksız tüketim maddeleri, tekstil ve züccaciye ürün gruplarında pazara girişini kolaylaştırmak için sektörün lojistik/nakliye sorularının giderilmesi gerektiği düşünülüyor. Ayrıca, firmaların yerel üretim imkanlarının araştırılmasında destek sağlanmalı.
Öte yandan 1997 yılında Moskova’da ilk mağazasını açan Ramstore, Rusya’da yabancı sermayeli süper/hipermarketlerin gelişiminde öncü rolü oynamıştır. Günümüzde perakende sektöründe, özellikle gıda perakendesine yönelik yabancı yatırımcıların payı giderek artıyor. Alman Metro Grup (Metro Cash&Carry ve Real), Fransız Auchan, İsveçli IKEA önemli miktarda mağaza sayısı ve pazar payına ulaşmış bulunuyor. Diğer yabancı perakendecilerin de pazara ilgisi her geçen gün artıyor.

Kaynak: www.perakende.org

kobifinans

Rusya’da Nasıl İş Yapılır?

Rusya’ da yabancı yatırımcıları çeken çok şey var. Gayri safi yurtiçi hasılada hızlı bir büyüme oranı, büyük bir nüfus ve satın alma gücün­de büyük bir genişleme. Ama bu ülkenin özgün ve bazen anlaşıl­ması güç iş ortamı, Rusya’yı iş yapma konusunda zor bir yer olarak üne kavuşturdu.
Uluslararası şirketler, Rusya’da iş yapmanın güçlüklerinin üstesinden na­sıl gelebilir ve buranın sunduğu ödüllerden nasıl faydalanabilir? Rusya’daki kendi iş deneyimlerimizin yanı sıra, burada faaliyet gösteren 36 yabancı şir­ketin yöneticileriyle yaptığımız görüşmelere dayanarak, Batılı şirketlerin işi­ne yaramasını umduğumuz sekiz kuralı sizin için derledik:
Dayatmacı Değil, Saygı Uyandırmaya Dayalı Bir Liderlik Uygulayın:
Ruslar, üstünlüğüyle otorite ve güven kazanan, güçlü ve müdahil liderle­re büyük değer vermektedir. Rusya’daki etkin liderler, teşvik edici bir vizyon sunmakta, üstün sonuçlar elde etmekte ve başarıyı, takipçileriyle paylaşmak­tadır. Buna karşılık, alkış bekleyen bir yönetim tarzı, genellikle zayıflığın bir göstergesidir.
Yabancı Unsurları Görünür Olan Güçlü Bir Şirket Kültürü İnşa Edin:
Ruslar çalışanların saygı gördüğü, ekibin bir parçası olduğunu hissettiği ve tam potansiyellerini ortaya koymaya teşvik edildikleri iş kültürlerine yatkındır, Çünkü bunlar ulusal Rus iş geleneğinde yaşamadıkları şeylerdir. Batılı şirketler, üst yönetimleri Ruslar’dan oluşsa bile, bu nitelikleri kommalı ve bunlar üzerine oynamalıdır. Güçlü bir şirket kültürü, aynı za­manda çalısanlara da rehberlik edecektir.
Adım Adım, Yetkilendirilmiş Çalışanlardan Oluşan Bir Şir­ket Yaratın:
Rus çalışanları ka­rar almaya ve insiyatif göstermeye ikna et­mek zordur, çünkü geçmişte bunları yap­maya cesaretlendiril­memişlerdir. Çalışan­ların yetki sahibi oldu­ğu bir şirketin yaratıl­ması, kasti olmayan hatalar yapan çalışan­ların cezalandırılma­yacağına dair bir vaat­le başlayan, tedrici bir süreç olarak gerçekleştirilebilir.
Yerel Kurallara Saygı Gösterin, Ama Kendi Oyununuzu Oy­nayın:
Rus ortakların ya da rakiplerin iş mo­dellerini taklit etme­yin, çünkü onları kendi oyunlarında yen­mek çok zordur. Rus­ya’ da gelişim gösteren " yabancı şirketler, genellikle bazı yerel uyarlamalarla birlikte, herhangi bir yerde de başarı getiren iş modellerini uygulayan şirketlerdir.
Temel Hedefler Konusunda Sağlam Durun ve Detaylarda Esnek Olun:
Rusya’nın değişken ortamında, bazıları planlama yapma­nın imkansız olduğunu söylemektedir. Biz ’ise bunun bir zo­runluluk olduğunu söylüyoruz. Uzun vadeli amaçlar belirle­mek ve bunlara tutunmak, bu amaçların izlendiği yolda es­nek davranarak, çalışanlara belirsizlik denizinde rehberlik sağlar.
Bir Krizi Yaşamayı ve Yönetmeyi Öğrenin:
Rusya’da hayat önceden kestirilemeyen bir şeydir, her gün umulmadık bir şey olabilir. Şirketler sadece yangın sön­dürmeye değil, yangın çıkarma fırsatlarına da hazırlıklı olmalıdır. Erken uyarı sistemleri kullanarak sürprizler azaltılabilir.
Rusya’da Her Yerde Rüşvet Vardır ve Bu, Yönetilmek Zorundadır: Rusya’ da rüşveti yönetmek, bir zorunluluktur. Bununla uğraşabilmek için şirketler birkaç seçeneği deneyebilir. Rüş­vete tabi olabilecek hizmetleri ’başka şirketlere outsource edebilirler. Rüşvet teklifini, şirketin etik standartlarına uygun başka bir teklifte bulunarak, önceden engelleyebilirler. Bizim bildiğimiz bir şirket, Rus yetkililerine ürünlerinin performan­sı hakkında günlük raporlar vermeleri içip ürünü deneyecek şirkete destekleyici ürünler vermeyi teklif etti. Şirketler aynı zamanda daha büyük bir aşamada ilgili sektöre girmek için bekleyebilirler, ya da rüşvetin dahil olabileceği görüşmeleri es geçebilirler. Ruslar, bir şirketin rüşvetle ilgili politikasını sı­nayacaktır, bu nedenle de sağlam durmak kilit önem taşır.
Her Düzeyden Hükümet Yetkilisiyle İlişki Kurun:
Politikacıların ve hükümet yetkililerinin iş dünyası üzerin­de keyfi bir güce sahip olduğu Rusya’da, insan tanımak çok önemlidir. Başlangıçta ve genellikle rüşvet içermeyen ilgi, en önemli şeydir. Bir şirketin üst düzey yöneticilerini, hükümet yetkililerini düzenli olarak ziyaret etmeli, bürokratlara rande­vu vermeli ve yerel refah ve eğitim programlarına katılmaya çalışılmalı.
Kaynak: Ekonomist Dergisi /kobifinans

Rusya Pazarının Genel Özellikleri

Ticarete konu olan ürünlerden ithalatını yaptığımız ürünlerin gemi ve boru hatları ile taşınması buna karşın ihracat için tır kullanılıyor olması ihracatçımızı navlun maliyetlerinde zorluyor. Navlun fiyatları da RO-RO taşımacılığındaki tekel nedeniyle bir miktar daha artıyor, bazı ürünlerin Rusya’ya taşınması bedelinin, mal bedeline yaklaşması sonucunu ortaya çıkarıyor.
Rusya Federasyonu’nda her yıl binlerce fuar düzenliyor. Yalnızca Moskova’da 400 civarında fuar düzenlendiği göz önüne alınırsa, pazara girişte fuarların önemi iyice ortaya çıkıyor. Buna rağmen, fuar sayısındaki çokluk, firmaların doğru fuarı bulmalarında engel oluşturuyor.
Toptancı, dağıtıcı firmaların da kurumsallaşmadığı ve henüz yeterince gelişmediği ülkede perakende satış yapanlar, mallarını fuarlarda veya show-room’larda seçiyor.
Bankacılık sektörünün gelişmemesi nedeniyle, akreditif zorlukları yaşanan pazarda ihracat, genellikle peşin döviz karşılığında yapılıyor. Ancak, tüketimin hızlı artması ve tacirlerin sermaye yetersizlikleri, peşin dövizi finanse edemediğinden satıcı avansları ile ticaret deneniyor, zaman zaman da, bu nedenle sorunlar yaşanıyor. Özellikle kayıt dışılık ve sözleşme eksikliklerin bu durumdaki alacakların tahsilini önemli ölçüde zorlaştırıyor.
Ulaşım: Rusya Federasyonu’nun coğrafi ve iklim koşulları ulaşım ağının genişletilmesini olumsuz etkiye sahip. Rusya Federasyonu geniş bir ulaşım ağına sahip olmakla birlikte ulaşım ağı gelişmişliği bölgeler arasında farklılık gösteriyor. Kara ulaşım ağı Rusya’nın merkezi Avrupa bölgesinde, Kuzeydoğu ile Orta ve Güney Urallarda daha gelişmiş durumda. Rusya’nın Kuzey Avrupa ve Sibirya bölgesinde ise daha az gelişmiş durumda.
Ulaşım altyapısı tam anlamıyla gelişmiş değil. 1998 sonuna kadar asfalt, beton ve benzeri ile kaplı sert yüzeyli yol uzunluğu 752 bin km. Kasabaların yüzde 40’ına ulaşımda asfalt yol mevcut değil, yani ülkenin batı tipi otoyolları yok. Moskova, St. Petersburg, Minsk ve Rostov otoyol ağı planlanıyor. 1998 itibarıyla Rusya Federasyonu 86 bin km’lik demiryoluna sahip. Hatların yüzde 46.5’i ise elektrikli. Kargo taşımacılığı ağırlıklı olarak demiryolları ile gerçekleştiriliyor. Yolcu taşımacılığında ise, karayolları önemli yer tutuyor.
Vergi Uygulaması: Rusya Federasyon’unda üç tür vergi uygulaması bulunuyor. Bunlar; federal vergiler, bölgesel vergiler ve yerel vergiler. Rusya Federasyonu’ndaki yabancı firmalar açısından önem arz eden bazı vergi ve oranları şöyle;
Kurumlar vergisi: 1 Nisan 1999 tarihinden itibaren üretim ve ticaret şirketleri için bu oran yüzde 30 olarak belirlendi. Komisyoncu (aracı) şirketler, banka ve sigorta şirketleri için kurumlar vergisi oranı ise, yüzde 38.

Kişisel gelir vergisi: Ağustos 2000 tarihinde yapılan düzenleme ile vergi dilimi sınıflaması yapılmaksızın yüzde 13 olmak üzere tek oran olarak belirlendi.

Katma değer vergisi: Sözkonusu vergi oranı yüzde 20 olup, bu oran temel gıda ve çocuk malzemeleri için yüzde 10 oranında uygulanıyor.

Satış vergisi: Rusya’da faaliyet gösteren yabancı tüzel kişiler ile bunların şube ve temsilcilikleri de bu vergi kapsamında. Bölgesel vergi olup, bölgeden bölgeye değişiyor. Mal ve hizmetlerin nakit satışı üzerinden azami yüzde 5 oranında tahsil edilirken, bu oran Moskova için yüzde 4 olarak uygulanıyor

Varlık vergisi (Net Aktif Vergisi): Net aktif vergisi tebliğine uygun olarak bulunacak vergi matrahı üzerinden yüzde 2 oranını aşamaz. Vergi bölgesel yönetimlerin yasama organlarınca belirleniyor. Şirket bazında vergi oranı belirlenemiyor.

Sosyal altyapı kalkındırma vergisi: Moskova şehri sınırlarında girişimcilik faaliyetinde bulunan tüzel kişilerden tahsil ediliyor. Oranı KDV hariç, satış fiyatı ile alış fiyatı farkı üzerinden yüzde 1.5.

Yol kullanma vergisi: Vergi oranı KDV hariç, satış fiyatı ile alış fiyatı farkı üzerinden yüzde 2.5. Federal yol fonu bütçesine binde 5, bölgesel yol fonu bütçesine yüzde 2 olarak ödeniyor. Reklam vergisi: Moskova’da toplam reklam masraflarının yüzde 5’i oranında tahsil ediliyor. Yerel bir vergi ve oranı yerel hükümetlerce belirleniyor.

Fikri-Sınai Mülkiyet Hakları: Rusya Federasyonu’nda ticari marka hakkının yasalarla korunması, devlet tescil belgesi gereği işbu kanunun tespit ettiği düzen veya Rusya Federasyonu’nun uluslararası anlaşmalarına göre veriliyor. Ticari marka tüzel kişinin veya girişimcilik yapan gerçek kişinin adına tescil ediliyor. Tescil edilmiş ticari marka için ticari marka şahadetnamesi veriliyor. Ticari marka sahibi, sözkonusu ticari marka kullanma ve üçüncü kişilerin bunu kullanmasını yasaklama tekel hakkına sahip. Hiçbir kimse Rusya Federasyonu’nda korunan ticari markayı sahibinin iznini almadan kullanamıyor. Ticari marka tescili 10 yıl geçerli olup, talep üzerine her on yıl için uzatılabiliyor. Rusya Federasyonu’nda satılacak ithal ürünlerin markasının başkası adına kayıtlı olup olmadığının araştırılması gerekiyor.
Dağıtım ve Satış Kanalları: Rusya Federasyonu’na ithal edilen mallar, ithalatçı firmalar veya bavul ticareti ile iştigal eden kişiler tarafından ülkeye getiriliyor. Piyasadaki dağıtım ise, toptancı firmalar ve perakendeci küçük firmalar tarafından gerçekleştiriliyor.
Mevcut mevzuat gereğince dahili satışların Ruble cinsinden yapılması gerekiyor. Ancak, uygulamada satış yapan bazı birimlerin kuruluş ve mağazaları ticarette sanal birim (y.e) kullandıkları ve mal fiyatlarının genellikle Amerikan Dolarına dayalı sanal birim cinsinden ifade ettikleri de görülüyor (Örneğin: Buzdolabı 120 y.e y.e=dolar) Bu durumda ödeme Ruble olarak yapılmakla birlikte, malın fiyatı, o günkü Ruble/sanal birim (yabancı döviz) paritesine göre hesaplanıyor.
Tüketici Tercihleri: Rusya’daki tüketici davranışları, dünyanın herhangi bir ülkesinde yaşayan tüketicinin davranış kalıplarından genel olarak bir farklılık göstermez. Bireysel davranış dikkate alındığında, gelirine göre tasarruf eğilimi yüksek olmayıp, tüketim eğilimi yüksek. Rusya için yeni olan, reklamların tüketici üzerindeki etkisinin yüksek olması. Tanıtım ve reklam tüketici tercihlerini değiştirebilirken, promosyonlar, satışlar üzerinde etkili olabiliyor.
Rus tüketicisinin öncelikle dikkate aldığı unsurlar, fiyat ve kalite. Tüketim mallarına olan talep ise, yüksek. Gelir dağılımı düşük olan kesimler öncelikle ihtiyaç karşılama yönünde hareket ediyor. Ancak, zaman içerisinde çok çeşitli ithal tüketim malı ülkeye girdiğinden kalite kriteri ön plana çıktı. Gelişmiş ülke ürünlerine yoğun bir ilgi mevcut. Menşe ülke mal tercihinde etkili oluyor ve ne yazık ki, Türkiye menşeli ürünler hakkında, bavul ticaretinin etkisiyle olumsuz bir imaj bulunuyor.
Temel pazarlama yöntemleri bu ülkede yeni yeni yayılıyor. Alışverişlerde tüketici tarafından kullanılan ödeme şekli nakit ödeme. Rus vatandaşının, pazarlama stratejilerinde, yıllar boyu dünyada süper güç olmuş bir ülkenin bireyi olduğu dikkate alınmalı. Rusya’nın değişik etnik gruplardan oluşan bir nüfusu barındıran ve çok geniş bir ülke olduğu dikkate alınarak, tüketici zevk ve tercihlerinde de bu durum göz ardı edilmemeli.
Kaynak: www.dtm.gov.tr